Noriega Varela, Antonio
(Mondo�edo 19-10-1869 - Viveiro 27-3-1947)

Poeta. Co�ecido como o poeta da monta�a, comezou a carreira eclesi�stica no seminario da s�a vila natal, onde destacou, m�is ca polos seus estudos de lat�n e dos autores cl�sicos, pola s�a habilidade para versificar composici�ns de car�cter humor�stico e sat�rico. Abandonou o seminario e f�xose mestre. Durante esta etapa trabou amizade co m�dico e poeta M. Leiras Pulpeiro, un dos escritores que m�is influ�u sobre a s�a obra inicial, e comezou a colaborar co peri�dico local El baluarte de Galicia. Rexente da escola do padroado de Fondos, en Foz, entrou en contacto co agrarismo da man de Ant�n Villar Ponte e colaborou na publicaci�n sat�rica Guau... Guau!, para a que escribiu varias poes�as de tem�tica c�vica. Despois de ga�ar un certame po�tico con �De Ruada� (1895), publicou Monta�esas (1904), o seu primeiro libro, que constit�e un conxunto de composici�ns l�ricas de di�logo coa natureza. Trasladado a Calvos de Rand�n por mor da s�a vinculaci�n pol�tica, en breve foi destinado a Trasalba, onde colaborou en Vida Gallega e comezou o seu contacto con escritores e pensadores portugueses e con varios membros do grupo N�s. Neses anos sa�ron do prelo A Virxe i a paisaxe (1914), unha colect�nea de canci�ns populares de loanza � Virxe con pr�logo de Basilio �lvarez, e Do ermo (1920), editado por Vicente Risco, A. Losada Di�guez e Arturo Noguerol. Posteriormente, durante o seu destino en Abad�n, deu ao prelo Como falan os bra�egos (1928), unha colecci�n de frases, ditos e adivi�as populares, froito da excelente relaci�n que o autor mantivo cos labregos da zona e que xa apareceran en parte en diferentes entregas da revista N�s grazas � colaboraci�n de R. Otero Pedraio. Nese mesmo destino como mestre co�eceu a Aquilino Iglesia Alvari�o, tam�n estudante do seminario mindoniense, quen lle pediu que prologase cuns versos a s�a obra Se�ard� (1928). � vez, vai deixando de lado as s�as reivindicaci�ns agraristas e nacionalistas. O seu �ltimo destino como mestre foi Viveiro. A s�a obra, marcada inicialmente polo costumismo e pr�xima ao estilo po�tico de finais do s XIX, foi cami�ando cara a un interese polo lirismo puro da natureza, con importantes influencias da literatura portuguesa e de autores como Guerra Junqueiro e Teixeira de Pascoaes, onde a monta�a e a natureza cobran un protagonismo determinante e vital, e onde o poeta s� � o mero transmisor dos seus sentimentos. Fuxiu dos estereotipos rurais que tradicionalmente enmarcan o traballo dos labregos, e constru�u a trav�s da s�a obra un mundo case m�tico en que os labores do campo perfeccionan e melloran o individuo. No eido formal e tem�tico aprox�mase ao estilo da poes�a espa�ola barroca ou mesmo renacentista. Contrario aos elementos modernizadores do idioma e aos intelectuais que defend�an o celtismo, as s�as li�as literarias seguiron un cami�o conservador e tradicionalista, sempre fieis � lingua galega. Foi membro do Instituto Hist�rico do Minho, da Orden de Alfonso X El Sabio, da Academia das Ci�ncias de Lisboa e pertenceu � Real Academia Galega (1927).

Escritor
19 de outubro de 1869 (27 de marzo de 1947)
Mondo�edo
 
Era sobri�o dun cl�rigo, o que fixo que estudase no Seminario e fixese dous cursos de Teolox�a ata que os abandono definitivamente. En 1895 obtivo un premio nun certamen literario en Mondo�edo co seu composici�n De ruada. Foi amigo de Leiras Pulpeiro e os seus primeiros poemas te�en algunhas coincidencias cos de Leiras. En 1902 #casar+se con Ramona Belo Mari�a, coa que tivo seis fillos e un ano despois do seu falecemento, en 1913, #casar+se de novo con Dorinda Almansa V�zquez que lle deu sete fillos mais. En 1927 foi nomeado membro da Real Academia Galega.
OBRAS  
Salvo A Virxen e a paisanaxe (1913), que � unha selecci�n de cantigas populares dedicadas � Virxe e Como falan vos labregos (1928), que � unha colecci�n de devanditos, refr�ns e cantares populares, Noriega Varela � autor dun �nico libro que sufriu varias transformaci�ns e que se titulo Monta�esas en 1904 e 1910 e Do ermo en 1920, 1929 e 1946. O poeta modifico ou suprimiu antigas composici�ns ou foi facendo outras novas ata a edici�n definitiva en 1946. Describe a natureza nas s�as composici�ns, centr�ndose nas cousas humildes da paisaxe da monta�a.

#Dedicar+se+lle o D�a das Letras Galegas no ano 1969.