Francisco Asorey Gonz�lez foi o impulsor da revitalizaci�n da escultura galega durante as primeiras d�cadas deste s�culo e o escultor da xeraci�n N�s. Atra�do dende moi novo por este oficio, o seu pai enviouno � escola de artes e oficios de Sarri�, en Barcelona, onde se formou xunto ao escultor Parellada. Este per�odo serviralle para vivir de cerca o Noucentisme e as inquietudes renovadoras fronte ao modernismo imperante. Posteriormente trasladouse a Baracaldo como profesor de debuxo e montou un obradoiro de imaxinar�a en Bilbao, onde atendeu numerosos encargos de persoeiros vascos. En 1918 asentouse definitivamente en Santiago de Compostela ao obter a praza como escultor anat�mico da Facultade de Medicina.

     Nos seus inicios adopta unha linguaxe cl�sica que se transforma, baixo a influencia rodiniana, nunha busca da rotundidade dos volumes claramente expresionistas (sirva de exemplo a s�a interpretaci�n dos Burgueses de Calais de Rodin en Os Cabaleiros Negros do ano 1915).

     A s�a produci�n evoluciona ao ritmo das novas tendencias. O expresionismo xerm�nico e o primitivismo son as influencias que, xunto �s reminiscencias medievais compostel�s, po�en ao servizo do tema costumista, imperante nas s�as obras dos anos 20. A este per�odo pertencen as s�as pezas m�is co�ecidas e caracter�sticas do seu estilo, a�nda influenciado por Rodin e a arte social de Meunier. Naici�a (1919) e O Tesouro (1925) son dous exemplos desta �poca. Tr�tase de tallas de madeira policromada que recollen a tradici�n da imaxenar�a. Mulleres con indumentaria e trazos galaicos que configuran a chamada "esencia racial" e falan dunha realidade e uns valores propios da identidade de Galicia. Esta tem�tica entronca coa tendencia coet�nea cara aos "nacionalismos hisp�nicos" e conv�rtese, na obra de Asorey, nun aut�ntico canto � raza galaica. O realismo dos trazos dota �s figuras de vitalidade, e esta forma de entroncar tradici�n e vida reinterpr�tase nunha nova escultura galega. Asorey trata de sacar o maior partido expresivo do material no que traballa ben sexa madeira, granito ou bronce. Nas tallas pol�cromas chega a introducir obxectos prefabricados como as placas de lat�n dos zocos alde�ns.

     Recibe tam�n encargos para facer monumentos civ�s, escultura funeraria e retratos, nos que destaca o estudo psicol�xico herdanza da pl�stica rodiniana. 

     En 1930 trasladouse de Caramoni�a -xunto ao mosterio compostel�n de Santo Domingo de Bonaval- ao seu novo taller de Santa Clara, m�is afastado da vida compostel� e con m�is posibilidades espaciais. A esta �poca pertence a Virxe do Tanxil en Rianxo e o Monumento de Curros Enriquez na Coru�a, onde introduce a po�tica da oquedade. Asorey xoga coa materia, que produce volumes evocadores de formas arcaizantes. As obras posteriores dec�ntanse cara este modo de traballar os materiais. As li�as esquem�ticas tenden cara unha concepci�n arquitect�nica da escultura e un intenso expresionismo que caracterizan este per�odo relacionado co postcubismo.

     Despois da 2� Guerra Mundial  e a Guerra Civil espa�ola xurdiu no mundo da arte unha concepci�n neohumanista que Asorey presentou a trav�s de imaxes da vida popular galega. O material conv�rtese nun s�mbolo da terra e cobra un protagonismo inusual na s�a obra. Agora traballa a madeira sen empastes, polo que se pode percibir a s�a presenza incluso despois de ser pintada. Unha das �ltimas obras do autor � La Piedad (1944) destinada ao Pante�n de Gallegos Ilustres de Bos Aires onde retoma o mundo rom�nico e os acentos primitivistas das s�as primeiras obras. Neste per�odo interc�lanse os encargos de esculturas conmemorativas onde o seu estilo se tinxe de acento grandilocuente e monumentalidade tan ao gusto da �poca.

     Francisco Asorey faleceu en Santiago de Compostela o 4 de xullo de 1961.