Tampouco � mal momento o que nos ofrecen estas datas de Nadal, nas que as escasas horas de luz non permiten longas sa�das e a familia agradece a conversa, para valorar as cousas que temos aqu�, moi preto. E se me permiten unha recomendaci�n, seguro que non se arrepentir�n de adicarlle alg�n tempo � Rom�nico da Limia.

Resulta curioso que en tan pouco espacio se te�a dado unha conxunci�n tal de pequenas igrexas rurais, que sen acadar a cualificaci�n de obras mestras, te�en unha dignidade, e unha calidade art�stica moi notable. M�is a�nda, cando en zonas de cristianizaci�n temper�, coma a do val baixo do Limia, apenas conserva vestixios desta data.

Son case todas dun Rom�nico tard�o, do XIII, cando campaba xa pleno noutros lugares o G�tico, e de a� que na meirande parte das portadas os arcos apunten t�midamente, conservando a t�pica decoraci�n rom�nica.

D�as rutas que partindo de Xinzo nos permiten visitar m�is dunha ducia de pequenas xoias por veces moi esquecidas, cando non aldraxadas. En Xinzo a igrexa vella conserva unha portada de tres arquivoltas de arco liso, e decoraci�n en banda de cabezas de clavo que se repetir� e moitas outras.

Na ruta que parte cara Sarreaus podemos comezar por Boado, con portada principal, de arco lixeiramente apuntado, e cunha decoraci�n xeom�trica e t�mpano calado. A portada lateral ad�rnase cun axedrezado.

Podemos pasar por Solveira para ver unha portada moi modificada no XVI, pero sobre de todo deternos en Pi�eira Seca onde temos que observar non s� a fermosa portada de d�as arquivoltas, neste caso decorada �nicamente con bolas, sen�n, os canzorros do aleiro, de tem�tica variada, e e as pinturas do XVI. Continuamos cara Perrelos que conta cunha elaborada portada do XIII coa t�pica decoraci�n xeom�trica xa co�ecida.

E obrigado achegarnos a Codosedo para ver a m�is monumental do grupo, onde, sen desmerecer a portada, o m�is destacable � sen d�bida a cornixa, sobre arqui�os sustentados por canzorros de moi diferente simbolismo e tem�tica.

De volta cara Xinzo dende Vilar de Barrio paramos en Cortegada, para ver as d�as fermosas portadas, os canzorros e a fiestra da capela, e terminamos o bucle en Morgade, para deternos na portada principal da parroquial, xa de transici�n, pero sobre de todo na portada lateral co trisquel calado de recendos prehist�ricos.

A segunda ruta � sur de Xinzo, conta cos exemplos m�is co�ecidos: Zos, con portada principal, e lateral, con delicada decoraci�n de lazos. Vilar de Lebres, Nov�s e Seoane de Oleiros son as menos modificadas, e todas elas te�en elaboradas portadas, canzorros e fiestras da capela de moito interese. Seoane conta ademais co valor engadido das pinturas do XVI recentemente restauradas.
Nocedo de Riveira ten tam�n unha portada e fiestra do XIII, pero o m�is interesante son os extraordinarios capiteis do interior de intensos simbolismos da morte.

Se a�nda nos quedase tempo, Cobelas, Laro�, San Pedro, Couso de Limia, Vilar de Santos ofr�cennos aspectos moi parciais pero interesantes; e un pouco m�is alonxada, Santiago de Rubi�s dos Mixtos ten unha sancrist�a Rom�nica na que se gardaba a �Arca das Tres Chaves�, excelente punto de partida para unha visita � Couto Mixto. Pero para esa viaxe ter�n vostedes gu�as m�is cualificados.