A Alberguer�a (Santa Mar�a), A Eirexa, A Seara, Alemparte, Arnuide (Santa
Mar�a), Arru�s, Borran, B�veda (Santa Mar�a), Cancill�s, Maus (San Pedro), O
Penadiz Ou Fol�n, Padreda (San Miguel), Parada, Penouzos, Porto, Prado (Santa
Cruz), Rebordechao (Santa Mar�a), Riob�, San Miguel, Seiro (San Salvador), Vilar
de Barrio (San Pedro Fiz), Vilar de Gomareite
SITUACI�N
O municipio de Vilar de Barrio, que forma parte da Comarca da Limia,
local�zase no centro da provincia de Ourense, a 15 quil�metros da vila de
Xinzo de Limia. Ocupa unha extensi�n de 99 km2. A poboaci�n div�dese entre
nove parroquias que son Alberguer�a, Arnuide, B�veda, Maus, Padreda, Prado,
Rebordechao, Seir� e Vilar de Barrio).
DESCRICI�N XEOGR�FICA
Desde o punto de vista f�sico, no municipio de Vilar de Barrio dist�nguense
tres sectores claramente diferenciados: na parte occidental se encontran as
terras m�is baixas, que non superan os 800 metros de altitude, nesta parte �
s�a vez dist�nguense d�as zonas, en cuxo contacto at�pase Vilar de Barrio; a
primeira localizada ao oeste, � a zona que forma parte das terras llanas da
Limia no que foi a Lagoa de Antela e que non superan os 660 metros de
altitude; a segunda son as terras que forman parte da conca do r�o Arnoia.
No sur, as altitudes superan os 800 metros. Esta zona sit�ase entre a marxe
dereita do r�o Arnoia e os montes da Alberguer�a.
O tercer sector local�zase ao leste, al� o terreo � monta�oso con elevaci�ns
importantes que forman parte da Serra de San Mamede e que superan os 1000
metros de altitude (Penedo de Lebre, 1246 metros; Alto de Sabugar, 1461
metros).
O r�o Arnoia, que nace na Serra de San Mamede e cruza o municipio de sureste a
noreste, xunto cos seus afluentes, Rego de Quintela e R�o Pequeno, constit�en
os cursos fluviais m�is significativos.
A elevada altitude media destas terras (por encima dos 800 metros) conf�relle
un clima oce�nico de monta�a, cuxos trazos acent�anse especialmente durante o
inverno
HISTORIA
A presenza da cultura prerromana no municipio faise evidente polos restos das
construcci�ns castrexas que se conservan en B�veda e en m�ntelle Padreda.
Neste �ltimo, apareceron unha serie de l�pidas de car�cter funerario que
parecen demostrar que estes asentamentos, eran tam�n lugares de residencia
estable.
Son poucos os restos que se conservan da presenza romana neste terriotiro,
probablemente debido a que as incursi�ns romanas nesta primeira fase de
conquista ti�an un car�cter m�is de exploraci�n ou pillaxe que de asentamento
propiamente dito.
Remont�ndonos � historia m�is recente, a maior parte das feligres�as que
compo��an o antigo t�rmico municipal de Vilar de Barrio, estiveron sometidas
ao poder de grandes casas se�oriais e da igrexa que exerc�an xurisdicci�n
sobre os veci�os do lugar e, ao mesmo tempo, cobraban os seus impostos. As�, o
Marques de B�veda, exerc�a se�or�o e xurisdicci�n na parroquia de B�veda; o
Marqu�s de Serra na de Seir� e o Arcediano de Varonceli, da catedral de
Ourense, na parroquia de Alberguer�a. Nos obstante, a maior parte das
feligres�as estaban sometidas aos dominios do Arzobispo de Valladolid que
exerc�a xurisdicci�n nas parroquias de Arnuide, Vilar de Barrio, Prado,
Rebordachao e Riob�.
AN�LISE SOCIOECON�MICO
A falta de recursos econ�micos, a baixa rentabilidad da agricultura e a falta
de traballo, obrigou a que nos anos 70 produc�sese un desprazamento masivo de
poboaci�n cara a outras zonas, tanto dentro de Espa�a (Catalu�a, Pa�s Vasco ou
Madrid) como a outras zonas de Europa (Alemana, Francia ou Su�za).
A principal actividade econ�mica que se desenvolve no municipio � a agraria,
xa que o 44,8 % da poboaci�n activa traballa no campo, no que caben destacar
certas innovaci�ns e procesos de modernizaci�n agr�cola e gandeira
(concentraci�n parcelaria, mecanizaci�n agr�cola e o desenvolvemento do
cooperativismo).
A pataca � o principal produzo cosechado no municipio e representa un papel
fundamental no desenvolvemento econ�mico da zona, ao destinarse boa parte da
s�a producci�n � comercializaci�n, quedando o resto para o autoconsumo.
Ademais da pataca tam�n se cultivan cereais e diversos produtos de horta.
Esta actividade agraria compl�tase cunha cabana gandeiria relativamente
importante, na que destaca o gando bovino dedicado ao seu maior parte para
producci�n de leite, seguido do porcino con algunhas granxas de producci�n e
engorde.
� importante resaltar o desenvolvemento da apicultura, como unha actividade en
clara expansi�n. Con todo, a maior parte da produci�n ori�ntase ao autoconsumo
e en menor medida � comercializaci�n.
O 70% dos terreos ded�case � explotaci�n forestas, que se destina tanto �
industria como ao cultivo de �rbores frutais, sobre todo manzanos.
CULTURA, MONUMENTOS E TURISMO
Ademais dos restos que quedan dos castros situado en B�veda e en Padreda, as�
como os restos de l�pidas funerarias, p�dense visitar restos que evocan a
presenza romana; como son a ponte sobre o r�o Arnoia, en Arnuide; e parte da
v�a romana que �a de Chaves cara a Ver�n.
Tam�n son de interese visitar as casas solariegas do s�culo XVIII, pertencente
ao Marques de B�veda, no pobos de Padreda, as� como a de os se�ores dos
Gaiosos na parroquia de B�veda, que testemu�an a influencia que sobre o
municipio exerc�an estas familias se�oriais. Tam�n hai numerosas ermidas
distribu�das por todo o municipio, destacando a capela de San Lourenzo na
parroquia de B�veda e as ermidas das Dores e de San Antonio na parroquia de
Padreda.
Por outro parte, tanto o r�o Arnoia como a zona monta�osa da serra de San
Mamede, ofrecen a posibilidade de poder practicar deportes como ao pesca ou a
caza. Tam�n se constru�u unha �rea recreativa en Arnuide, na ribeiras do r�o
Arnoia.
FESTAS
Son numerosas as festas locais que ao longo do ano cel�branse, sobre todo nos
meses de xullo e agosto. De entre todas elas cabo destacar a de Vilar de
Barrio en honor ao principal produzo agr�cola da zona, a pataca. Esta festa
ten lugar todos os anos a principios de outubro, unha vez recollida a
colleita. A s�a finalidade principal consiste en potenciar tanto o consumo
como a comercializaci�n da pataca, produzo que para esta zona representa un
papel fundamental no seu desenvolvemento econ�mico.
O d�a 9 de cada mes � a Feira deste concello.